Dla Polski polskiego trzeba bohateraAdam Mickiewicz Pan Tadeusz

Człowieka wyróżnia świadomość czasu i tego, że jest uwarunkowany wydarzeniami z
historii. Rozumienie historii nie jest tylko sposobem poznania. Pamięć o przeszłości buduje
teraźniejszość, stanowi punkt odniesienia w stosunku do innych narodów. Dystans
czasowy między obecną chwilą a przeszłością sprawia, że coraz lepiej rozumiemy, jaki jest
sens poczynań człowieka, społeczeństwa, narodu. Uwarunkowana historycznie tradycja
stwarza porozumienie między ludźmi oraz świadome uczestnictwo w dziejach. Pozwala
mądrze egzystować teraz i budować dobrą przyszłość.

3 maja obchodzimy 230. rocznicę uchwalenia Konstytucji 3 maja. To pierwsza w
Europie ustawa tego typu, uchwalona przez Sejm Czteroletni, która miała naprawić
państwo, ratować Rzeczpospolitą przed upadkiem po I rozbiorze. Szczycimy się tym. Politycy
doby oświecenia, intelektualiści, król Stanisław August Poniatowski – dowiedli, że
postępowa myśl osiemnastowieczna może sprawić, iż Rzeczpospolita Obojga Narodów
zachowa swoją niezależność, zreformuje się, stanie państwem mocnym, niezależnym od
rosyjskich wpływów. Reformy były niezbędne, by przebudować państwo – uczynić
sprawnym, wzmocnić praworządność, ograniczyć przywileje szlacheckie (głosowanie
większością głosów, zniesienie liberum veto), zwiększyć liczebności armii. Zamierzano
wprowadzić monarchię dziedziczną zamiast wolnej elekcji, trójpodział władzy, zapisano
zwiększenie praw mieszczan. Konstytucja miała charakter przełomowy, gdyż wprowadzała
idee postępowe niezbędne do funkcjonowania nowoczesnego państwa.

Ufajmy, że idea 3 Maja nie została zaprzepaszczona, mimo że Konstytucja nie uchroniła
państwa od rozbiorów. Rzeczpospolita Obojga Narodów powinna być zreformowana
wcześniej. Egoizm zachowawczej krótkowzrocznej i skoncentrowanej na własnych
interesach szlachty, której symbolem jest Targowica, spowodował rozpad państwa.
Zabrakło rozsądku politycznego, szerszej perspektywy, rozeznania w polityce zagranicznej –
nie dostrzegano rosnących w siłę Rosji i Prus. Zabrakło racjonalnego i zdeterminowanego
władcy nieuwikłanego w zbędne zależności. Przenikliwie ten powtarzający się scenariusz
ocenił Adam Mickiewicz słowami Macieja Dobrzyńskiego w Panu Tadeuszu, że dla Polski
polskiego trzeba bohatera, czyli przywódcy mądrego, odważnego i niezależnego.

Małgorzata Ogonowska

By pisplo2

Ta strona wykorzystuje pliki Cookies. W każdej chwili możesz je skasować i zablokować w Twojej przeglądarce. Polityka Cookies

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close